I AM MATERIAL | BIOFABRICAGE verslag van het seminar van 12 februari bij PRICE Almere
Biofabricage materialen zijn materialen die dóór bio-organismen zijn gemaakt, gestuurd en/of gemanipuleerd door mensen. Op 12 februari was het bij I AM MATERIAL duidelijk dat deze jonge wetenschap weliswaar niet splinternieuw is maar nog wel in de kinderschoenen staat als het gaat over de gebouwde omgeving. Maar de potentie ervan voor de toekomst werd het mooist door Emma van der Leest omschreven;
Wat als onze steden worden gebouwd op basis van slimme systemen op basis van biologie? Waar alle oppervlakken de energie van de zon opvangen om gebouwen van energie te voorzien? Waar we reizen op schone energie in voertuigen gemaakt van bio-engineered materialen?
Dat het niet alleen over micro-organismen gaat toonde Els Zijlstra met diverse voorbeelden van Baubotaniek; het bouwen met – en manipuleren van- levende bomen. De ontwikkeling van materialen/systemen met micro-organismen klonken toen al futuristisch. Het BIQ huis in Hamburg met de algen bioreactor gevel uit 2013 was tot nu toe een eenmalige toepassing, de Biomason tegels gemaakt door bacteriën ontwikkeld in 2012 zijn nog steeds uniek, mycelium als isolatiemateriaal is na diverse pogingen nog steeds geen standaard alternatief. De 3D geprinte mycelium gevel van Studio Klarenbeek&Dros in samenwerking met Heymans is de laatste ontwikkeling, zal het met zo’n serieuze partner gaan opschalen?
Fran Ortega Exposito en Stefano Roccio van MNext van Avans toonden hun onderzoek naar mycelium composieten. Verschillende toeslagstoffen en substraten resulteren in verschillende composieten, van vezels tot klei, die worden getest op brandwerendheid, sterkte, vochtbestendigheid, krasvastheid, UV bestendigheid etc. om te kijken wat de toepassingen kunnen zijn. De focus ligt op het verbeteren van de substraten, myceliumcomposieten, het testen van de materiaaleigenschappen en het vereenvoudigen van het productieproces.
Peter Oei van SPORE kan wel de nestor van de paddenstoelen in het algemeen en mycelium in het bijzonder worden genoemd. Hij is al dertig jaar voorzitter van SPORE (ECO Consult Foundation), bevordert duurzame paddenstoelenteelt en doet onderzoek naar diverse toepassingen van schimmels. De onderzoeks- en pilotfaciliteit omvat een geklimatiseerde kweekruimte, sterilisatieapparatuur, autoclaven en flowkasten en zal binnenkort verhuizen naar een grote locatie in Almere. Daar zal de ontwikkeling van schimmels voor nieuwe materialen en hun toepassingen worden opgeschaald en doorgezet.
Emma van der Leest is biodesigner en oprichter van het Blue city Lab. Biodesign integreert levende organismen zoals bacteriën, paddenstoelen, algen of cellen in het design proces als bouwsteen,bron, object of gereedschap. Ofwel de 4e industriële revolutie, driven by biology. De mensheid wendde zich tot de chemie; verruilde de natuur voor snelle en gemakkelijk te synthetiseren materialen. Nu hebben we het gereedschap om dezelfde dingen te maken – zonder het dier te doden, zonder de boom te kappen. Emma toont diverse materiaalinnovaties van cellen, mycelium en bacteriën, waaronder de laatste innovatie: New Dawn Bio kweekt hout in het lab met geavanceerde celkweektechnologie, waardoor het snel, duurzaam en op maat gemaakt is. Hierdoor hoeven geen bomen gekapt te worden, blijven bossen intact en CO₂ opgeslagen, en kan hout met specifieke eigenschappen worden geproduceerd voor meubels, vloeren, constructies of high-tech toepassingen.
Na alle ontwerp en research voorbeelden toon Frans van Rooijen de status van Xyhlo, in 1996 ontwikkeld, en nu al een tijd op de markt. Xyhlo biofinish voor hout voor buitentoepassingen bestaat uit een olie en een schimmel. De schimmel hecht aan het hout, polymeriseert daar en zorgt voor een uv bestendige zwarte beschermlaag. Onderzoek bij TNO volgde, en een heel traject bij het CTGB, de organisatie die biocide in coatings checkt en toelaat. Biocide is een gif die voorkomt dat een biocoating bederft en vrijwel alle biocoatings en olie bevatten het. Aangezien Xyhlo JUIST géén biocide bevat, ontstond een complex getrouwtrek tot toelating. De markt, en vooral aannemers, zijn terughoudend omdat het een onbekend en nieuw materiaal is. Frans illustreert vooral het moeizame traject om een onbekend materiaal te introduceren dat vooral zijn functie en kwaliteit ontleent aan levende schimmels. En dat is een lastig te garanderen traject. De referentie gevels die reeds 8 tot 10 jaar geleden zijn behandeld zien er nog piekfijn uit, dus de tijd zal de twijfels vanzelf wegnemen. Want Xyhlo is een gif vrije biocoating, de levende natuur die biologische bescherming op je houten gevel biedt; hoe natuurinclusief wil je het hebben?
Voor een veilige, gezonde toekomst is biofabricage het antwoord op alle problemen die synthetische en fossiele materialen veroorzaken. Volgens Emma zijn de uitdagingen; Opschaling ,regelgeving en bureaucratie, gebrek aan kennis en infrastructuur (en onderwijs!), acceptatie door publiek en markt en investeringen en economische haalbaarheid.
Maar de kansen zijn groot; duurzamere materialen en productie, gebruik van hernieuwbare en reststromen, nieuwe materiaalinnovaties en bijbehorende businessmodellen, verminderen van dierenleed en milieu-impact, nieuwe manier van ontwerpen en denken, in de afgelopen 10 jaar veel innovatie geweest die FOAKS hebben gestart en succesvolle subsidies hebben binnengehaald, nederland is koploper in Europa.
Er rest maar één conclusie: Let’s Grow!